Soruşturma ve kovuşturma süreçlerinde haklar, süreler ve izlenebilecek yollar hakkında genel bilgilendirme.
Hakkında soruşturma yürütülen, gözaltına alınan veya dava açılan kişiler için ceza yargılaması hızlı ilerleyen ve hata payı düşük bir alandır. Başlıca düzenlemeler 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK), 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK), 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, 5941 sayılı Çek Kanunu, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ile son dönemde yapılan yargı paketlerindeki değişikliklerdir. Bu sayfada başlıca konular kısaca açıklanmış, her biri için ayrıntılı makalelerimize bağlantı verilmiştir.
Av. Hatip Kaya Hukuk Bürosu, Seyhan / Adana'da ceza hukukuna ilişkin dosyalarda hukuki danışmanlık verir; soruşturma ve kovuşturma aşamalarında savunma ve takip konusunda destek sağlar. Hakkında soruşturma başlatıldığını öğrenen kişilerin ifade vermeden önce bir avukatla görüşmesi önerilir. Bu sayfadaki bilgiler delil yok etmeyi, soruşturmadan kaçmayı veya suçtan kurtulmayı kolaylaştırmak için değil, hak ve sorumlulukların doğru anlaşılması için hazırlanmıştır; sonuç her dosyanın kendi koşullarına göre değişir.
Bu bilgiler genel niteliktedir; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
TCK 188 ve 191 arasındaki ayrım, dava ertelemesi ve etkin pişmanlık hükümleri.
İmal, ithal ve ihraç ile ülke içinde satma, verme, nakletme, depolama ve bulundurma fiilleri ağır yaptırımlara bağlanmıştır. Madde türü, çocuğa satış, belirli yerlere yakınlık ve örgüt gibi nitelikli haller cezayı artırır. TCK 192'deki etkin pişmanlık hükümleri belirli şartlarla cezasızlık veya indirim sağlayabilir.
Ayrıntılı makale: Uyuşturucu Ticareti (TCK 188): Ceza, Nitelikli Haller, Etkin Pişmanlık →Kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçunda soruşturma aşamasında beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesi, en az bir yıl denetimli serbestlik, tedavi ve testler söz konusudur. Yükümlülüklere uyulmazsa kamu davası açılır.
Ayrıntılı makale: Uyuşturucu Kullanmak ve Bulundurmak (TCK 191): Dava Ertelemesi →Bilişim, banka ve kredi kartı kullanılarak işlenen dolandırıcılık, hesap bloke ve aklama boyutu.
Bilişim sistemlerinin veya banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanılması gibi nitelikli hallerde cezalar ağırlaşır; bazı bentlerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldır. Etkin pişmanlık (TCK 168) ve yargılama usulü ayrıca ele alınır.
Ayrıntılı makale: Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158): Bilişim, Banka, Kredi Kartı →Hesabı başkasına kullandıran kişi hakkında dolandırıcılığa iştirak, suç örgütü ve aklama soruşturmaları gündeme gelebilir. 12. Yargı Paketi ile TCK 158/4 eklenmiş, hesap veya ödeme aracı bilgisini vermekle sınırlı iştirakte yarı oranında indirim öngörülmüştür.
Ayrıntılı makale: IBAN Dolandırıcılığı: Hesap Kiralama ve Kullandırmanın Sorumluluğu →Belirli suçlarda banka, ödeme ve kripto hizmet sağlayıcılarının hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilmesi, savcı ve hâkim onayıyla el koyma ve hesap sahibinin başvuru yolu düzenlenmiştir.
Ayrıntılı makale: Banka Hesabına Bloke: CMK 128/A Hesap Askıya Alma ve Başvuru Yolları →Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini yurt dışına çıkarma veya kaynağını gizleme, ayrıca bilerek kabul etme ve bulundurma fiilleri cezalandırılır. Örgüt ve meslek mensubu artırımları ile kovuşturma öncesi ele geçirilmesini sağlayana cezasızlık hükmü vardır.
Ayrıntılı makale: Para Aklama (TCK 282): Banka Hesabı, Ceza ve Etkin Pişmanlık →31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan kanunun ceza hukukuna ilişkin hükümleri ve pakette bulunmayan konular.
7589 sayılı Kanun 27 madde ve bir geçici maddeden oluşur; ceza hukuku bakımından TCK 158/4, CMK 80, 231, 247 ve 308 değiştirilmiştir. Af, infaz ve tutuklama düzenlemesi içermediği kanun metninden anlaşılmaktadır.
Ayrıntılı makale: 12. Yargı Paketi (7589 Sayılı Kanun): Ceza Hukuku Genel Bakış →İki yıl sınırı, zararın giderilmesi, beş yıllık denetim süresi, taksitle zarar giderme, ihlal halinde hükmün açıklanması, istinaf yolu ve HAGB kayıtlarının ayrı sistemde tutulması düzenlenmiştir.
Ayrıntılı makale: 12. Yargı Paketi ve HAGB: CMK 231 Değişikliği, Şartlar, Denetim Süresi →Hesap veya ödeme aracı bilgisini vermekle sınırlı iştirakte yarı oranında indirim ve kanun yolundaki ya da infaz aşamasındaki dosyalar için geçiş hükümleri anlatılmaktadır.
Ayrıntılı makale: 12. Yargı Paketi ve TCK 158/4: Hesap Bilgisi Verme İndirimi →Genetik örnek kayıtlarının tutulması ve imhası, kaçak sanık hakkında kovuşturma ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz süresinin üç aya çıkarılması.
Ayrıntılı makale: 12. Yargı Paketi: CMK 80, 247 ve 308 Değişiklikleri →Kanun metninde 5275 sayılı Kanun ve CMK 100-109 değişikliği bulunmadığı, tahliye ve af iddialarının doğrulanmadan kabul edilmemesi gerektiği açıklanmaktadır.
Ayrıntılı makale: 12. Yargı Paketi'nde İnfaz ve Tutuklama: Ne Var, Ne Yok? →Kasten ve taksirle yaralama, trafikte ölüm ve yaralanma ile uzlaştırma kapsamı.
Temel hal bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir; basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen hafif yaralama şikayete bağlıdır. Silah, yakın akraba ve kamu görevi gibi nitelikli haller ile ağır sonuçlar cezayı artırır.
Ayrıntılı makale: Kasten Yaralama (TCK 86-87): Ceza, Şikayet, Uzlaştırma ve Savunma →Dikkatsizlik ve özensizlik sonucu yaralanmada ceza, yaralanmanın ağırlığına ve kişi sayısına göre artar. Basit hal şikayete bağlıdır; bilinçli taksirde şikayet aranmayabilir.
Ayrıntılı makale: Taksirle Yaralama (TCK 89): Ceza, Şikayet, Uzlaştırma ve Süreç →Taksirle öldürme (TCK 85), bilinçli taksir artırımı, kusur bilirkişi raporu, ehliyetin geri alınması, tutuklama ve sigorta tazminatı konuları anlatılmaktadır.
Ayrıntılı makale: Trafik Kazasında Taksirle Yaralama ve Ölüm: Bilinçli Taksir →Uzlaştırmanın hangi suçlarda uygulandığı, uzlaştırmacının görevi, süreler, uzlaşma sonucu ve önödeme ile farkı özetlenmektedir.
Ayrıntılı makale: Uzlaştırma (CMK 253): Hangi Suçlarda Uygulanır, Süreç Nasıl İşler? →Adana'da ceza dosyalarında sık görülen mal varlığı, şeref, özgürlük ve bilişim suçları.
Basit hırsızlık bir yıldan üç yıla kadar hapis; kilitli yer, araç, bilişim sistemi gibi nitelikli hallerde cezalar yükselir. Gece vakti artırımı, etkin pişmanlık ve uzlaştırma ayrıca değerlendirilir.
Ayrıntılı makale: Hırsızlık Suçu (TCK 141-143): Ceza ve Nitelikli Haller →Zilyetliği devredilen mal üzerinde amaç dışı tasarruf; temel hal şikayete bağlıdır, nitelikli hal ve motorlu taşıt artırımı bulunur.
Ayrıntılı makale: Güveni Kötüye Kullanma (TCK 155): Ceza, Şikayet, Etkin Pişmanlık →Sosyal medya, mesaj ve gıyapta hakaret, kamu görevlisine hakaret, şikayet süresi ve önödeme konuları.
Ayrıntılı makale: Hakaret Suçu (TCK 125): Ceza, Sosyal Medya, Şikayet Süresi ve Savunma →Tehdidin temel ve nitelikli halleri, şantajın unsurları, delil toplama ve koruma tedbirleri.
Ayrıntılı makale: Tehdit (TCK 106) ve Şantaj (TCK 107): Ceza, Şikayet ve Delil →TCK 243-245 kapsamında bilişim sistemine girme, veri değiştirme ve banka kartı kötüye kullanımı; hesabı ele geçirilen kişinin atabileceği adımlar.
Ayrıntılı makale: Bilişim Suçları (TCK 243-246): Sosyal Medya Hesabı Ele Geçirme →İcra ceza mahkemesinde yargılama, adli para cezası, çek yasağı ve bedelin ödenmesi halinde sonuçlar.
Ayrıntılı makale: Karşılıksız Çek (5941): Ceza, İcra Ceza Mahkemesi, Sonuçlar →Resmî belgede iki yıldan beş yıla, özel belgede bir yıldan üç yıla kadar hapis; kullanma, bilirkişi incelemesi ve savunma noktaları.
Ayrıntılı makale: Sahte Belge (TCK 204-207): Resmî ve Özel Belgede Sahtecilik, Cezalar →TCK 151 ve 116 kapsamında cezalar, şikayet süreleri, uzlaştırma ve kiracı-ev sahibi uyuşmazlıkları.
Ayrıntılı makale: Mala Zarar Verme (TCK 151) ve Konut Dokunulmazlığının İhlali (TCK 116) →Ruhsatsız taşıma ve bulundurma, ev ve işyerinde bir adet silah, mermi ve bıçak hükümleri ile arama ve delil konuları.
Ayrıntılı makale: Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma (6136): Ceza ve Süreç →Koruyucu ve önleyici tedbirler, itiraz ve zorlama hapsi.
Hâkim ve mülki amir tarafından verilebilen tedbirler, altı aya kadar süre, iki haftalık itiraz, kararın ihlalinde zorlama hapsi ve ceza soruşturması.
Ayrıntılı makale: 6284 Sayılı Kanun: Koruma Kararı, İhlali ve Başvuru Yolları →İfade, gözaltı, tutuklama, dava aşamaları, kanun yolları ve süreler.
Susma hakkı, avukat yardımı, dosya inceleme, delil sunma ve adil yargılanma güvencelerine genel bakış.
Ayrıntılı makale: Ceza Yargılamasında Savunma Hakları ve Müdafi Yardımı →Gözaltı süreleri, CMK 147 hakları, zorunlu müdafilik ve ifade öncesi dikkat edilecek noktalar.
Ayrıntılı makale: Gözaltında ve İfadede Haklarınız: Susma Hakkı ve Müdafi →Tutuklama şartları, adli kontrol tedbirleri, itiraz, tahliye talebi ve tutukluluk incelemesi.
Ayrıntılı makale: Tutuklama, Adli Kontrol ve İtiraz: Tahliye Talebi Nasıl Yapılır? →Soruşturma, iddianame, duruşma, karar ve kanun yolu; Adana'da asliye ceza ve ağır ceza ayrımı.
Ayrıntılı makale: Ceza Davası Süreci: Soruşturmadan Karara Adana'da Adım Adım →İki haftalık başvuru süresi, dilekçe, inceleme, kesinlik ve eski hale getirme.
Ayrıntılı makale: Ceza Davasında İstinaf ve Temyiz: Süreler, Başvuru ve İnceleme →Dava zamanaşımı, kesilme ve durma, altı aylık şikayet süresi ve vazgeçmenin sonuçları.
Ayrıntılı makale: Ceza Davasında Zamanaşımı, Şikayet Süresi ve Şikayetten Vazgeçme →Aşağıdaki adımlar genel bir akışı özetler; süre ve sıralama dosyaya göre değişir.
Çağrıda hangi sıfatla (şüpheli, tanık, mağdur) çağrıldığınıza ve hangi suçtan soruşturma yapıldığına bakın. İfade vermeden önce bir avukatla görüşmeniz önerilir; susma ve müdafi yardımından yararlanma hakkınız vardır. Hiçbir delili silmeyin veya değiştirmeyin; aksi halde hem ayrı suç doğabilir hem de aleyhinize yorumlanabilir.
Gözaltı kural olarak yakalamadan itibaren 24 saati geçemez; toplu suçlarda savcının yazılı emriyle uzatılabilir ve toplam süre dört günü aşamaz (CMK m. 91). Gözaltına alınan kişi avukat yardımından yararlanabilir ve yakınlarına haber verilmesini isteyebilir.
Kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma TCK 191 kapsamındadır; soruşturma aşamasında dava ertelemesi ve denetimli serbestlik sistemi uygulanır. Satma, verme, nakletme, depolama veya ticaret amacıyla bulundurma ise TCK 188 kapsamında çok daha ağır yaptırımlara tabidir. Ayrım miktar, paketleme, iletişim kayıtları ve diğer delillere göre yapılır.
Hesabın dolandırıcılık gibi suçlarda kullanıldığı anlaşılırsa iştirak, yardım, suç örgütü veya aklama soruşturması yürütülebilir; hesap bloke edilebilir. 12. Yargı Paketi ile TCK 158'e eklenen dördüncü fıkra, iştirakin yalnızca hesap veya ödeme aracı bilgisini vermekle sınırlı olması halinde cezanın yarı oranında indirilmesini öngörmektedir. Sonuç her dosyada delillere göre mahkemece belirlenir.
7589 sayılı Kanun (Resmî Gazete 31/7/2026, sayı 33326) metninde af, genel infaz indirimi, 5275 sayılı Kanun'da değişiklik veya tutuklama ve adli kontrol hükümlerinde değişiklik bulunmamaktadır. Paketin ceza hukuku bakımından önemli hükümleri HAGB (CMK 231), TCK 158/4, CMK 80, 247 ve 308'dir. Doğrulanmamış tahliye iddialarına itibar edilmemelidir.
7499 sayılı Kanunla yapılan değişikliğe göre istinaf ve temyiz süresi, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. Süre kaçırılırsa karar kesinleşebilir; bu nedenle tebliğ tarihinin not edilmesi ve gecikmeden hukuki destek alınması önemlidir.
Yalnızca şikayete bağlı suçlarda, kanundaki şartlarla ve hüküm kesinleşmeden önce, şikayetten vazgeçme davanın düşmesine yol açabilir. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda ise uzlaşma ve edimin yerine getirilmesi aranır. Şikayet süresi kural olarak fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır.
Tutuklama kararına karşı itiraz ve tahliye talebi mümkündür; tutukluluk soruşturma aşamasında en geç otuzar günlük aralıklarla incelenir (CMK m. 108). İtiraz dilekçesinde kuvvetli şüphe, tutuklama nedeni ve ölçülülük bakımından somut gerekçeler yer almalı, sabit adres ve çalışma gibi belgeler eklenmelidir. Süreler kısa olduğundan gecikmeden başvurulmalıdır.
Bu bilgiler genel niteliktedir; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Çağrı kâğıdı, iddianame veya karar gibi belgelerinizle bize WhatsApp veya telefon ile ulaşabilirsiniz.