Ateşli silahlar, kesici aletler ve mermiler, “6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun” kapsamında düzenlenir. Ruhsatsız silah taşıma veya bulundurma, uygulamada gözaltı, arama ve tutuklama gündemini getirebilen, cezası yüksek olan suçlardandır. Bu yazıda kanunda yer alan temel suç tipleri, ceza aralıkları, ruhsatlı silahlarla ilgili sonuçlar ve savunmada dikkat edilecek noktalar genel hatlarıyla anlatılmaktadır. Kanun sık değiştiği için güncel metin mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmelidir.
Temel suç tipleri ve cezalar
Ruhsatsız silah satın alma, taşıma ve bulundurma (m. 13/1)
Kanun hükümlerine aykırı olarak ruhsatsız ateşli silah (mermi, ana parça) satın alan, taşıyan veya bulunduran kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Bu fıkrada silahın niteliği, taşıma biçimi ve bulundurulan yer önemlidir.
Vahim nitelikli silahlar (m. 13/2)
Kanunun 12. maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan nitelikteki silahlar veya vahim görülen hallerde ceza daha yüksektir; kanunda beş yıldan sekiz yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür.
Ev ve işyerinde bir adet silah (m. 13/3)
Bir adet ruhsatsız ateşli silahı ve mutat miktardaki mermisini konutunda veya işyerinde bulunduran kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezası öngörülür. Bu hüküm, silahın sadece evde veya işyerinde bulundurulmasına özgüdür; silahın taşınması veya satılması halinde başka hükümler uygulanır.
Pek az mermi (m. 13/4)
Ruhsatsız silahsız olarak yalnızca pek az miktarda mermi bulundurulması hâlinde ve fiil vahim görülmezse, altı aya kadar hapis ve otuz günden beş yüz güne kadar adli para cezası öngörülür. “Pek az” kavramı somut olayda mahkemece değerlendirilir.
Ticaret, ülkeye sokma ve yapma (m. 12)
Kanuna aykırı olarak silah ülkeye sokan, yapan, satan veya taşıyan kişiler beş yıldan on iki yıla kadar hapis ve beş yüz günden beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır; iki veya daha fazla kişi tarafından işlenmesinde ceza daha yüksektir, örgüt faaliyeti halinde bir kat artırılır.
Bıçak ve kesici aletler (m. 15)
Kanun kapsamında belirlenen bıçak türlerini ruhsatsız satan, taşıyan veya bulunduran kişi hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülür. Sırf saldırıda kullanma amacıyla taşıma halinde ise daha farklı bir ceza çerçevesi uygulanır (üç aya kadar hapis veya adli para cezası). Bıçak türlerinin kapsamı kanunda ve ilgili yönetmelikte ayrıntılı belirlenmiştir; her bıçak bu kapsamda değildir.
Özel durumlar
- Mahkeme, okul ve toplantı yerleri: Kanunun ek 1. maddesine göre bu yerlerde silah taşıma suçlarında verilecek cezalar iki kat artırılır.
- Çocukların silaha erişimi: 7593 sayılı Kanunla (Resmî Gazete 18/8/2026) eklenen 13/A maddesine göre silahı özensiz saklayıp bir çocuğun ele geçirmesine neden olan kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmektedir. Bıçak satışına ilişkin hükümlerin 1/12/2026'da yürürlüğe gireceği bildirilmiştir; ayrıntıları kanun metninden teyit edilmelidir.
- Ruhsat sahipleri: Ruhsatlı silahın suç işlemek için kullanılması halinde ruhsat/vesika geri alınır (m. 9). 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen önleyici tedbir kararlarında silahın kolluğa teslimi istenebilir (6284 koruma kararı).
- Ses ve gaz fişeği atan silahlar: 7533 sayılı Kanunla ses ve gaz fişeği atan silahların dönüştürülmesi de kanun kapsamına alınmıştır.
Arama, el koyma ve delil
Ruhsatsız silah dosyalarında silahın bulunduğu yer, ele geçirme tutanağı, kolluk işlemi ve bilirkişi (silah inceleme) raporu belirleyicidir.
- Arama kararı: Arama, kural olarak hâkim kararına, gecikmesinde sakınca olan hallerde Cumhuriyet savcısı veya kolluk amirinin yazılı emrine dayanır. Aramanın hukuka uygun yapılıp yapılmadığı delil değerlendirmesinde önemlidir.
- Zilyetlik: Silahın kimin zilyetliğinde olduğu, ortak kullanılan araç veya konutta bulunması halinde kime ait olduğu tartışılır. “Aynı araçta bulunmak” tek başına zilyetlik anlamına gelmez; somut deliller aranır.
- Silah raporu: Silahın çalışır durumda olup olmadığı ve niteliği (ruhsata tabi olup olmadığı) kriminal incelemeyle belirlenir.
- Mermi ve fişek: Miktar ve niteliğe göre 13/4 veya daha ağır hükümler uygulanır.
Süreç
- Yakalama ve gözaltı: Gözaltı süresi kural olarak 24 saat; toplu suçlarda savcı uzatabilir ve toplam süre dört günü geçemez (CMK m. 91). Gözaltında avukat desteği ve susma hakkı vardır (ifade ve gözaltı hakları).
- Sevk ve tutuklama değerlendirmesi: Savcılık adli kontrol, serbest bırakma veya tutuklama talebinde bulunabilir (tutuklama ve adli kontrol).
- İddianame: Silah ve ceza miktarına göre asliye ceza veya ağır ceza mahkemesi görevli olabilir.
- Karar: Hapis cezasının miktarına göre HAGB, erteleme veya seçenek yaptırım değerlendirilir; ancak yüksek alt sınırlı hallerde bu olanaklar sınırlıdır. Silahın müsaderesi de söz konusu olur.
Savunmada öne çıkan konular
- Silahın veya merminin “bulunduran” olarak kimin hâkimiyetinde olduğu,
- Ruhsat başvurusunun/ruhsat durumunun mevcut olup olmadığı ve süresinin geçip geçmediği,
- Silahın niteliğinin (çalışır halde olup olmadığı, ruhsata tabi olup olmadığı) bilirkişi raporuyla doğrulanması,
- Aramanın ve el koymanın usule uygunluğu,
- Silahın hangi amaçla bulundurulduğu (av, kolleksiyon, miras gibi) ve bu durumların kanunda öngörülen izin yükümlülüğünü ortadan kaldırıp kaldırmadığı.
Önleyici bilgiler
Miras kalan veya bulunan bir silah varsa, saklamak veya kullanmak yerine kolluğa teslim etmek ve gerekirse hukuki destek almak daha güvenlidir. Silahınızı çocukların ulaşamayacağı biçimde muhafaza edin. Silah ruhsatı olanlar, ruhsat süresini ve taşıma izni şartlarını takip etmelidir.
Sıkça sorulan sorular
Evimde bir adet ruhsatsız tabanca bulundu; ceza ne olur?
Kanunda ev ve işyerinde bir adet silah bulundurulması için bir yıldan üç yıla kadar hapis öngörülmüştür; sonuç, delillere ve kanuni indirim/erteleme şartlarına göre mahkemece belirlenir.
Ruhsatlı silahı arabada taşıyabilir miyim?
Ruhsat türü ve taşıma izni önemlidir. Bu konuda kanunun ve yönetmeliğin güncel hükümlerine bakılmalıdır.
Miras kalan silahı ne yapmalıyım?
Ruhsatsız halde saklamak risk doğurur. Kolluğa teslim veya ruhsat işlemleri konusunda yetkili makamlara başvurmak ve hukuki destek almak uygundur.
İlgili konular: tutuklama, adli kontrol ve itiraz, ifade, gözaltı ve müdafi hakları, 6284 koruma kararı ve ev içi şiddet; ayrıca Ceza Hukuku sayfamız. Dosyanızla ilgili görüşme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bu bilgiler genel niteliktedir; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.