Bir sabah hesabınıza erişemiyor veya kartınız çalışmıyorsa, nedenlerden biri soruşturma kaynaklı bir bloke olabilir. Bilişim ve dolandırıcılık dosyalarında hesapların hızla kısıtlanması, mağdurun zararının büyümesini önlemek için kanunlaştırılmıştır; ancak bu sistem, masum kişilerin de hesaplarının bir süre kullanılamaz hale gelmesine yol açabilir. Bu yazıda CMK 128/A'daki hesap askıya alma düzenlemesi ve hesap sahibinin başvuru olanakları genel hatlarıyla anlatılmaktadır.
CMK 128/A nedir?
24 Aralık 2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla CMK'ya eklenen 128/A maddesi, belirli suçlar bakımından banka ve benzeri kuruluşlardaki hesabın geçici olarak askıya alınmasına imkân tanır. Kamuya açık kaynaklarda ve kanun metnine göre madde kapsamında özetle şunlar yer almaktadır:
- Kapsam: Nitelikli hırsızlığın bilişim sistemleriyle işlenmesi (TCK 142/2-e), nitelikli dolandırıcılığın (158/1-f ve l bentleri) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245) suçlarında makul şüphe bulunması.
- Askıya alma: Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı gibi kuruluşlar, hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir ve durumu derhal Cumhuriyet başsavcılığına ve hesap sahibine bildirir.
- Başvuru: Hesap sahibi Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; savcı yirmi dört saat içinde karar verir.
- El koyma: Hesaba el koyma, hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılır. Savcının emri yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur; hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklar.
- Mağdura iade: Mağdura ait olduğu tespit edilen tutarların iadesi düzenlenmiştir.
- Kuruluşların yükümlülükleri: Bilgi ve belgelerin on gün içinde verilmesi ve yükümlülüğe aykırılık halinde idari para cezası öngörülmüştür.
Bu bilgiler kanun değişikliğinin özetidir. Madde metninin yürürlük ve geçiş hükümleri ile uygulama usulleri bakımından güncel metin ve ilgili yönetmelikler ayrıca kontrol edilmelidir.
CMK 128 ve diğer el koyma yolları
Hesap hareketlerinin ve hesabın kendisinin bloke edilmesi bakımından CMK 128'de “şüphelinin veya sanığın taşınmaz, hak ve alacaklarına, üçüncü kişilerin elindeki mallarına el koyma” kurumu yer alır; bu madde ilgili suçlar (katalog) bakımından kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığında hâkim kararıyla uygulanır. Ayrıca CMK 133 ile şirket yönetiminde kayyım atanması gibi tedbirler bulunur. 128/A, bu genel yola ek olarak daha hızlı bir önleyici mekanizma olarak kabul edilebilir.
Ceza soruşturmasının dışında ayrıca banka sözleşmesinden kaynaklanan kısıtlamalar, MASAK mevzuatı kapsamında “işlem kısıtlama” veya hesap kapatma uygulamaları da olabilir. Hangi kısıtlamanın hangi gerekçeye dayandığı, bankadan yazılı olarak öğrenilmelidir.
Hesabınız bloke edildiyse: adım adım
- Gerekçeyi öğrenin. Bankadan kısıtlamanın hukuki dayanağını (hangi savcılık, mahkeme, hangi dosya numarası) yazılı olarak isteyin. Her zaman dosya bilgisi verilemeyebilir; bu durumda savcılığa başvurulabilir.
- Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvuru yapın. Adana'da hesap sahibinin Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'na dilekçe vermesi gerekebilir; hangi bürosuna ve hangi usulle başvurulacağı için başsavcılığın güncel duyurularına bakılmalıdır. Dilekçede hesap numarası, bloke tarihi, paranın hukuki kaynağı ve gerekçe belgeleriyle birlikte açıkça yazılmalıdır.
- Paranın kaynağını belgeleyin. Maaş bordrosu, satış faturası, kira sözleşmesi, borç dekontu, yazışmalar ve vergi kayıtları gibi belgeler ibraz edilebilir.
- İtiraz yolunu değerlendirin. Hâkim kararıyla yapılan el koymalarda CMK 267 ve devamındaki hükümlere göre itiraz edilebilir; genel itiraz süresi tebliğden itibaren iki haftadır (CMK m. 268). Süre ve merciin somut karar bakımından doğrulanması gerekir.
- Müdafi ile hareket edin. Hesabınız yanında hakkınızda şüpheli sıfatı varsa ifadenizi verirken avukat desteği almanız önemlidir.
Bloke ile ilgili sık yanlış anlamalar
- “Hesap bloke edildi, demek ki suçluyum.” Bloke bir koruma tedbiridir; mahkûmiyet anlamına gelmez.
- “Parayı başka hesaba çekersem sorun çıkmaz.” Bloke edilmiş veya soruşturmaya konu olan para hareketlerini kaçırmak veya gizlemek yeni suç şüphelerine yol açabilir; hukuki destek almadan hareket edilmemelidir.
- “Mağdur gibi görünüyorum, bu yeterli.” Hesap sahibinin kendi mağduriyetini de delillerle ortaya koyması gerekir; mağdur olma iddiası savcılıkça ayrıca incelenir.
Mağdurlar için de bilgi
Dolandırıcılık mağdurları, paranın gittiği hesap bilgilerini ve dekontları ellerinde bulundurarak hızla bankasına ve kolluk/savcılığa başvurmalıdır. Şikayet dilekçesinde IBAN, tarih, tutar ve ilanın ekran görüntüsü yer almalıdır. Hesap askıya alma sistemi, parayı bekletebilir; ancak iadenin kesin koşulları mahkeme ve savcılık kararlarına bağlıdır.
Hesap sahibinin başvuru dilekçesinde bulunması gerekenler
Başvuru dilekçesinin açık ve belgeli olması, savcının hızlı değerlendirme yapabilmesine yardımcı olur. Dilekçede şu bilgilere yer verilmesi yararlıdır: ad-soyad ve T.C. kimlik numarası, banka ve IBAN bilgisi, kısıtlamanın öğrenildiği tarih, bankadan alınan yazı veya bildirim, hesaptaki paranın niteliği (maaş, emekli aylığı, kira, ticari tahsilat, nafaka gibi), şüpheli işlemle bağlantınız olmadığına ilişkin açıklamalar ve ekli belgelerin listesi. Telefon numarası ve tebligat adresinin güncel olması, savcılığın size ulaşmasını kolaylaştırır. Başvurunun kabul edilmemesi halinde gerekçeli kararın örneğini isteyin; itiraz süresi bu karar üzerinden değerlendirilir.
Kısa kontrol listesi
- Bloke yazısının tarihi, dayanağı ve düzenleyen merci not edildi mi?
- Paranın kaynağını gösteren belgeler hazır mı?
- Hesap sahibi olarak şüpheli sıfatıyla çağrıldınız mı, yoksa yalnızca bilgi mi isteniyor?
- Başvuru dilekçesi başsavcılığa sunulup alındı belgesi saklandı mı?
- İtiraz süresinin başlangıcı ve bitişi hesaplandı mı?
Ne zaman hukuki destek alınmalı?
Hesabınıza erişemediğiniz ilk günden itibaren sürecin iki ayrı yönü vardır: parayı kullanamamanın yarattığı günlük sorunlar (kira, fatura, maaş) ve şüpheli sıfatının doğurabileceği ceza soruşturması. Bu iki konuyu birlikte yönetmek için erken aşamada bir avukattan görüş almak, başvuru metninin ve ifade içeriğinin tutarlı olmasını sağlar. Bankaya yapılan şikayetler ile savcılığa yapılan başvurular birbirinden bağımsızdır; biri diğerinin yerine geçmez.
Sıkça sorulan sorular
Bloke ne kadar sürer?
128/A'daki askıya alma 48 saate kadardır; sonrasında savcı veya hâkim kararıyla el koyma devam edebilir. Süre ve usul, somut karara bağlıdır.
Maaş hesabım da bloke edilebilir mi?
Kanunda hesap sahibinin başvurusu ve karar mekanizması düzenlenmiştir; maaş ve geçim kaynağı olduğunu belgeleyerek başvurmak mümkündür. Her somut durum ayrıca değerlendirilir.
Başvurum reddedilirse ne olur?
Savcı kararlarına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz yolu bulunabilir; kararın niteliğine göre usul değişir ve süreler önemlidir.
İlgili konular: IBAN dolandırıcılığı ve hesap kullandırma, nitelikli dolandırıcılık (TCK 158), para aklama (TCK 282); ayrıca Ceza Hukuku sayfamız. Dosyanızla ilgili görüşme için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Bu bilgiler genel niteliktedir; somut olay bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.